على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

788

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

درانيد سيل كنارهء نهر را . و بثقت العين : زود اشك گرديد چشم . تبثيث ( tabsis ) م . ع بثت الخبر : پراكنده و فاش كرد خبر را . و بثت امره : پراكنده كرد كار خود را . تبثير ( tabsir ) م . ع . آبلهء ريزه برآوردن پوست . تبثيع ( tabsi ' ) م . ع . گوشت پارهء مثال دندان كه آن را بثع گويند برآوردن زخم . تبثيق ( tabsiq ) م . ع . بثق النهر تبثيقا : درانيد كنارهء نهر را . تبجبج ( tabajboj ) م . ع . تبجبج لحمه : بسيار فرو هشته گرديد گوشت وى . تبجح ( tabajjoh ) م . ع . شادمانه گرديدن و بزرگوارى نمودن و فخر كردن . تبجر ( tabajjor ) م . ع . تبجر - النبيذ : كناره كرد در نوشيدن نبيذ . تبجس ( tabajjos ) م ع . تبجس - الماء : روان گرديد آب . تبجيج ( tabjij ) م . ع . شادمانه كردن . و بزرگ داشتن كسى را . تبجيد ( tabjid ) م . ع . مقيم شدن . تبجيس ( tabjis ) شكافتن ريش . و بجس الماء : روان كرد آب را . تبجيل ( tabjil ) م . ع . گرامى داشتن كسى را و بجل ( bajal ) گفتن يعنى بس است ترا جائى كه رسيدى . تبجيل ( tabjil ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تعظيم و تكريم و گرامى داشتگى . و تبجيل كردن : احترام كردن و گرامى داشتن . تبجيلات ( tabjil t ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تشريفات . تبجيم ( tabjim ) م . ع . خاموش ماندن از بيان از عجز و يا از ترس و بيم و و درنگ نمودن و منقبض گرديدن و تيز نگريستن . تبحبح ( tabahboh ) م ع . جاى گرفتن و فرود آمدن و تبحبح الدار : جاى گرفت در وسط خانه و تبحبح الحبا : فراخ باريد باران و جاى گرفت در زمين . تبحتر ( tabahtor ) م . ع . خود را منسوب ساختن به قبيلهء بحتر . تبحث ( tabahhos ) م . ع . كاويدن و تفتيش كردن . تبحثر ( tabahsor ) م . ع . پراكنده گرديدن . تبحر ( tabahhor ) م . ع . تبحر فى المال : بسيار مال گرديد . و تبحر فى العلم : بسيار علم شد . و نيز تبحر بلغت مصرى : رفتن به سمت دريا يعنى به سمت شمال . تبحر ( tabahhor ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بسيارى علم و دانش و غوطه‌ورى در بحر علوم . تبحلس ( tabahlos ) م . ع . جاء يتبحلس : آمد در حالى كه فارغ بود . تبحيح ( tabhih ) م . ع . جاى گرفتن و فرود آمدن . تبخال ( tab - x l ) ا . پ . جوششى كه از سورت و حرارت تب در اطراف لب برآيد . و تبخال كردن : ظاهر شدن تبخال در لب . تبخاله ( tab - x le ) ا . پ . تبخال . و حباب شراب . و مرغى از جنس ترقه . تبخبخ ( tabaxbox ) م . ع . تبخبخ - الحر : فرونشست گرما و تبخبخت الغنم : آرام گرفتند گوسپندان در جائى كه بودند . تبختر ( tabaxtor ) م . ع . خراميدن بناز . تبختر ( tabaxtor ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خراميدگى و خرامش با ناز و شوكت و به اين طرف و آن طرف ميل كردن در رفتن . تبخترية ( tabaxtariyat ) ا . ع . رفتار باوقار و تبختر . تبخثر ( tabaxsor ) م . ع . پراكنده و متفرق گرديدن . تبخدجة ( tabaxdajat ) م . ع . نوعى از راه رفتن كه پيش پاها را نزديك گذارد و پاشنه‌ها دور . تبخر ( tabaxxor ) م . ع . بخور كردن يق تبخر به : بخور كرد به آن . تبخس ( tabaxxos ) م . ع . نماندن مغز مگر در استخوانهاى انگشتان و چشم . مر . تبخيس . تبخص ( tabaxxos ) م . ع . تيز نگريستن و باز ماندن چشم و برگرديدن پلكها . تبخضل ( tabaxzol ) م . ع . تبخضل لحمه : ستبر و بسيار شد گوشت او . تبخلص ( tabaxlos ) م . ع . تبخضل . تبخيت ( tabxit ) م . ع . ساكت كردن و غلبه كردن به حجت . و سخن گفتن از روى بىعقلى و حماقت . و خوش‌بخت شدن . تبخير ( tabxir ) م . ع . بخور كردن و بخور دادن . تبخير ( tabxir ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بخار شدن . و تبخير كردن : بخار كردن . تبخيس ( tabxis ) م . ع . بخس - المخ تبخيسا : نماند مغز مگر در استخوانهاى انگشتان و چشم . يقال ان آخر ما يبقى فيه - المخ من البعير اذا عجف السلامى و العين فاذا ذهب منهما لم يكن له بقية بعد . تبخيل ( tabxil ) م . ع . بخله تبخيلا : نسبت كرد او را به بخل . تبد ( tebed ) ا . پ . تبت و پشم نرمى